Dijital Platformlarda Sanatın İçerikleşmesi: Estetik Tüketim Üzerine Netnografik Bir Analiz

Özet

Bu araştırma, dijital çağda sanat eserlerinin ontolojik dönüşümünü ve ticarileşme pratiklerini e-ticaret ve sosyal medya platformları üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. Walter Benjamin’in aura, Guy Debord’un gösteri ve Jean Baudrillard’ın simülasyon kuramları ekseninde şekillenen çalışmada, yüksek sanatın dijital platformlarda nasıl pragmatik bir tüketim nesnesine dönüştüğü sorgulanmaktadır. Yöntem olarak nitel araştırma desenlerinden netnografik analiz kullanılmış; Trendyol, Temu, Instagram, X (Twitter) ve Reddit gibi platformlardaki kullanıcı etkileşimleri ve arşivsel veriler incelenmiştir. Van Gogh ve Frida Kahlo gibi ikonik figürlerin eserleri üzerinden yapılan analizde, orijinal eserin biricikliğinin yerini kopyanın işlevselliğinin aldığı saptanmıştır. Bulgular, tüketicilerin metalaşan sanat nesneleriyle kurduğu ilişkide iki farklı eğilim olduğunu göstermektedir: Bir yanda estetik ve konfor arayışıyla eseri sıradan bir meta olarak benimseyen pragmatik tüketici profili; diğer yanda ise eserin bağlamından koparılarak içinin boşaltılmasına karşı çıkan eleştirel bir bilinç bulunmaktadır. Sonuç olarak, dijitalleşme süreçlerinin sanatın aurasını zedeleyerek onu bir gösteri dekoruna dönüştürdüğü; ancak bu metalaşma eğilimine karşı toplumun belirli kesimlerinde etik ve estetik bir direncin varlığını sürdürdüğü öngörülmektedir.